Buitenschilderwerk aan kozijnen, deuren en boeiboorden

Buitenschilderwerk is in de eerste plaats bescherming van hout tegen water. De kleur is het zichtbare deel, de laagopbouw is het werkende deel. Een schilderbeurt die alleen uit een nieuwe kleur bestaat en de losse lagen eronder laat zitten, houdt het aan de Waddenkust hooguit twee seizoenen vol.

Welke onderdelen het eerst aan de beurt zijn

Niet alles aan een woning verweert even snel. De volgorde is vrijwel altijd dezelfde:

• Onderdorpels van kozijnen op het westen en zuidwesten. Hier komt slagregen tegenaan en blijft water staan in de waterhol. Dit is de plek waar houtrot begint.
• Aansluitingen tussen glas en hout. De kitvoeg of stopverf krimpt, er ontstaat een haarscheur en het water loopt tussen glaslat en sponning.
• Boeiboorden en windveren. Vaak vergeten omdat ze hoog zitten, maar wel de onderdelen die de meeste zon en regen vangen.
• Voordeur en achterdeur. Deuren werken bij vochtwisselingen meer dan vaste delen en krijgen daardoor eerder scheurtjes in de verf.
• Dakkapellen. Zij combineren het slechtste van twee werelden: veel hout, moeilijke bereikbaarheid en volle blootstelling.

Bij een opname is dit ook de volgorde waarin de woning wordt bekeken. Als het budget krap is, levert werk aan deze onderdelen veruit de meeste bescherming per bestede euro op.

De laagopbouw die aan de kust standhoudt

Op gaaf, eerder geschilderd hout volstaat meestal: reinigen, ontvetten, matteren met schuurpapier korrel 180 tot 240, stofvrij maken, plaatselijk gronden waar kaal hout zichtbaar is en dan twee afwerklagen. Op kaal of ernstig verweerd hout wordt eerst de vochtigheid gemeten. Boven de achttien procent houtvocht wordt er niet geschilderd, want dan sluit u vocht in en gaat de nieuwe laag binnen een jaar bollen.

Watergedragen systemen zijn inmiddels de norm en presteren op hout goed, mits ze op de juiste ondergrond komen. De veelgemaakte fout is een watergedragen laag rechtstreeks over een oude, sterk verweerde alkydlaag zetten zonder hechtprimer. Dat hecht in eerste instantie prima en laat na twee winters in vellen los. Bij twijfel over wat er onder zit, is een hechtproef op een half vierkante decimeter in tien minuten gedaan en voorkomt dat de hele gevel over moet.

Gevelwerk: verf, muurcoating en gewoon laten zitten

Bakstenen gevels in Friesland zijn in de regel het best af zonder verf. Metselwerk dat kan ademen, droogt na een bui gewoon weer op. Zodra er een gesloten coating op zit, gaat vocht dat van binnenuit of via een lekkage in de muur komt eronder zitten en drukt de laag er plaatselijk weer af. Dat is de reden dat oude, geverfde gevels vaak in schollen loslaten terwijl de baksteen ernaast intact is.

Wat wel zin heeft: voegwerk laten beoordelen voordat er wordt geschilderd, en bij een reeds geverfde gevel kiezen voor een dampopen systeem met een hoge waterdampdoorlaatbaarheid. Bij stucwerk en pleisterlagen ligt het anders. Daar is een goede minerale of siliconenharsverf juist wel de manier om scheurvorming te overbruggen en de laag waterafstotend te maken.

Wat u zelf kunt voorbereiden

Een paar dingen schelen direct in de offerte, omdat ze werkuren wegnemen:

1. Beplanting die tegen de gevel groeit een halve meter terugsnoeien, zodat er langs de muur gewerkt kan worden.
2. Tuinmeubilair, regentonnen en fietsen weghalen bij de gevels waaraan gewerkt wordt.
3. Zonwering en screens omhoog laten of, als dat kan, tijdelijk demonteren.
4. Bijhouden welke kleur er nu op zit. Een oud verfblik of een restje in de schuur bespaart kleurzoekwerk.

Kosten en waar ze uit opgebouwd zijn

Een offerte voor buitenschilderwerk bestaat uit arbeid, materiaal, eventueel steigerwerk en een aparte post voor houtherstel. Arbeid is verreweg de grootste post. De verf zelf is meestal minder dan een vijfde van het totaal, en juist daar bezuinigen levert de kortste levensduur op. Werk aan een woning waar de vorige beurt netjes is uitgevoerd en die er zes jaar tussen heeft gehad, is aanzienlijk goedkoper dan werk aan een woning die twaalf jaar niets heeft gehad. In dat tweede geval betaalt u vooral voor het wegwerken van achterstand.

Vraag altijd om een offerte waarin per gevel of per bouwdeel staat wat er gebeurt, met vermelding van het aantal lagen. Een totaalbedrag zonder onderbouwing is niet te vergelijken met een andere offerte en maakt discussie achteraf waarschijnlijk.